Trwa ładowanie...

 

Trwa zapisywanie na newsletter...

Gospodarka o obiegu zamkniętym - nowa koncepcja gospodarcza

Gospodarka o obiegu zamkniętym (circular economy) jest koncepcją gospodarczą, w której produkty, materiały oraz surowce powinny pozostawać w gospodarce tak długo, jak jest to możliwe, a wytwarzanie odpadów powinno być jak najbardziej zminimalizowane. Idea ta uwzględnia wszystkie etapy cyklu życia produktu, zaczynając od jego projektowania, poprzez produkcję, konsumpcję, zbieranie odpadów, aż do ich zagospodarowania. Mówimy zatem o odejściu od gospodarki linearnej, opierającej się na zasadzie „weź – wyprodukuj – zużyj – wyrzuć”, w której odpady często traktowane są jako ostatni etap cyklu życia. W gospodarce o obiegu zamkniętym istotne jest to, żeby odpady – jeżeli już powstaną – były traktowane jako surowce wtórne. Temu mają służyć wszystkie działania poprzedzające powstanie odpadów. Jednocześnie, podejście gospodarki o obiegu zamkniętym, realizowane np. w odniesieniu do projektowania produktów czy do procesów produkcyjnych ma na celu zwiększenie innowacyjności europejskich przedsiębiorców oraz podniesienie ich konkurencyjności w stosunku do podmiotów z innych części świata.

 

Komunikat "Zamknięcie obiegu"

2 grudnia 2015 r. Komisja Europejska opublikowała pakiet gospodarki o obiegu zamkniętym. W jego skład wchodzi komunikat Zamknięcie obiegu – plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym (PDF 293 KB) (wraz  załącznikiem (PDF 129 KB)) oraz propozycja legislacyjna dotycząca zmian w dyrektywach dotyczących odpadów.

Komunikat jest zbiorem propozycji dotyczących wszystkich etapów cyklu życia, których realizacja powinna przyczynić się do przejścia Unii Europejskiej na drogę obiegu zamkniętym, przy zapewnieniu rozwoju zrównoważonej, niskoemisyjnej, efektywnej surowcowo i konkurencyjnej gospodarki. W szczególności zawiera takie propozycje obejmujące:

1) ekoprojektowanie obejmujące możliwości naprawy i modernizacji, trwałość i możliwość recyklingu produktów,

2) wskazówki dotyczące najlepszych praktyk w zakresie gospodarowania odpadami i efektywnego gospodarowania zasobami w sektorze przemysłowym,

3) rozwiązania określające wpływ produktów na środowisko,

4) wprowadzenie wymagań i celów odnoszących się do gospodarowania odpadami,

5) stworzenie rozwiązań określających standardy jakościowe dla surowców wtórnych,

6) specyficzne rozwiązania dotyczące tworzyw sztuczne, odpadów spożywczych, surowców krytycznych, odpadów z budowy i rozbiórki, biomasy i bioproduktów.

 

Stanowisko Rządu do Komunikatu "Zamknięcie obiegu"

12 stycznia 2016 r. Komitet do Spraw Europejskich Rady Ministrów przyjął Stanowisko Rządu do komunikatu (PDF 423 KB) Zamknięcie obiegu – plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym. Z zainteresowaniem odnieśliśmy się do dokumentu, za pozytywne uznając objęcie przez Komisję Europejską całego cyklu życia produktu. Niemniej jednak Rząd uznał, że niektóre działania zawarte w komunikacie są rozwiązaniami o dużym stopniu ambicji, których wdrożenie może być utrudnione, w tym w szczególności biorąc pod uwagę specyfikę niektórych państw członkowskich. Natomiast z zadowoleniem należy przyjąć, że przedstawione we wrześniu 2015 r. przez Rząd priorytety przyszłej inicjatywy w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, zawarte w tzw. non-paperze (PDF 57 KB), zostały uwzględnione w komunikacie "Zamknięcie obiegu". Wskazano w nim cztery priorytetowe zagadnienia, które powinny przyczynić się do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym: 1) innowacyjność, wzmocnienie współpracy pomiędzy przemysłem i sektorem nauki, a w efekcie wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w gospodarce, 2) stworzenie europejskiego rynku na surowce wtórne, na którym ułatwiony byłby ich przepływ, 3) zapewnienie wysokiej jakości surowców wtórnych, wynikającej ze zrównoważonej produkcji i konsumpcji, 4) rozwój sektora usług jako element niezbędny do budowy gospodarki o obiegu zamkniętym.

 

Konkluzje Rady UE do Komunikatu "Zamknięcie obiegu"

20 czerwca 2016 r. Radę do spraw Środowiska przyjęła stanowisko w sprawie komunikatu (tzw. konkluzje), które są podstawą do dalszych prac w UE dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym.

 

Minister Rozwoju jest organem wiodącym w sprawie koordynacji całość pakietu gospodarki o obiegu zamkniętym oraz ma rolę wiodącą w zakresie spraw dotyczących komunikatu "Zamknięcie obiegu" oraz Zespołu do spraw Gospodarki o Obiegu Zamkniętym. Natomiast Minister Środowiska pełni rolę wiodącą w odniesieniu do dyrektyw dotyczących odpadów.